Novo manual de axuda sobre a educación emocional do alumnado con TEA

  • Otros artículos

6 de octubre de 2026

Inclusión educativa · Atención á diversidade

Novo manual de axuda sobre a educación emocional do alumnado con TEA

📌 Información destacada

A Consellería publica o manual “A educación emocional en alumnado con TEA. Manual de axuda para os centros educativos”, un recurso dirixido á comunidade educativa para favorecer a inclusión, a participación e o benestar emocional do alumnado con trastorno do espectro do autismo.

A guía ofrece orientacións prácticas para a organización do centro, a intervención na aula, os tempos de lecer, outras situacións da vida escolar e a relación coas familias.

O documento parte da necesidade de avanzar cara a centros educativos máis accesibles, estruturados e inclusivos, situando o benestar emocional do alumnado con TEA como un elemento fundamental para a aprendizaxe, a convivencia e a participación na vida escolar.

A guía insiste en que cada persoa con TEA é diferente e presenta capacidades, necesidades, intereses e potencialidades propias, polo que as respostas educativas deben adaptarse ás características individuais de cada alumno ou alumna.

🏫 Orientacións para o centro educativo

O manual propón desenvolver unha verdadeira cultura de centro inclusiva, incorporando a atención ao alumnado con TEA á organización habitual do centro.

  • Revisar a documentación do centro desde unha perspectiva inclusiva.
  • Detectar necesidades de formación do profesorado.
  • Favorecer a coordinación docente e entre os distintos profesionais.
  • Mellorar a sinalización e accesibilidade dos espazos.
  • Promover a colaboración entre centro e familia.
  • Planificar con antelación o proceso de acollida do alumnado.
  • Coordinarse con outros servizos e institucións implicadas.
🤝 Proceso de acollida e primeiros días

O documento concede especial importancia á preparación da chegada ao centro, anticipando espazos, persoas, rutinas e posibles situacións que poidan xerar inseguridade ou sobrecarga.

Entre as medidas propostas figuran:

  • Facilitar visitas previas ao centro xunto coa familia.
  • Favorecer unha incorporación progresiva cando resulte conveniente.
  • Recoller previamente información relevante sobre o alumno ou alumna.
  • Informar ao profesorado sobre fortalezas, necesidades e características sensoriais.
  • Utilizar pictogramas, historias sociais e outros apoios visuais.
  • Prestar especial atención ás entradas e saídas do centro.
  • Observar os intereses, relacións e necesidades nos primeiros días.
📚 Estratexias para a aula

A guía aposta por unha planificación que permita ao alumnado con TEA participar activamente na aula dentro dunha contorna estruturada, predicible e accesible.

Recoméndase coñecer previamente as fortalezas, intereses, necesidades de comunicación e características sensoriais do alumnado, así como elaborar intervencións individualizadas cando sexa necesario.

O documento incorpora tamén o enfoque do Deseño Universal para a Aprendizaxe (DUA), atendendo aos seus tres principios:

  • Representación: ofrecer diferentes formas de presentar a información.
  • Expresión: permitir distintas maneiras de comunicar e demostrar a aprendizaxe.
  • Implicación: favorecer a motivación, a autorregulación e a participación.
🧩 Estratexias metodolóxicas

Entre as propostas metodolóxicas recollidas no manual destacan:

  • Ambientes estruturados e previsibles.
  • Organización clara dos espazos.
  • Utilización continuada de apoios visuais.
  • Instrucións claras, directas e sen ambigüidades.
  • Anticipación das tarefas e dos cambios.
  • Aprendizaxe cooperativa e propostas multinivel.
  • Aprendizaxe-servizo e prácticas restaurativas.
  • Aplicación de estratexias como o método TEACCH.
⚽ Patio e tempo de lecer

O manual dedica un apartado específico aos recreos, xa que poden xurdir dificultades relacionadas coa interacción social, a interpretación das regras implícitas dos xogos ou a sobrecarga sensorial.

Entre as recomendacións destacan:

  • Establecer rutinas claras durante o tempo de lecer.
  • Explicar de maneira directa o que se espera do alumnado.
  • Empregar guías visuais, planos ou normas de xogo.
  • Crear diferentes zonas de actividade.
  • Dispoñer dunha área tranquila e de relaxación.
  • Facilitar a participación e as relacións sociais cos iguais.
🍽️ Biblioteca, comedor e outras actividades

A inclusión debe estenderse tamén aos distintos espazos e momentos da xornada escolar, non só á aula.

O manual propón anticipar as situacións, reducir posibles sobrecargas sensoriais, facilitar descansos cando sexan necesarios e utilizar apoios visuais que axuden a comprender as rutinas e actividades.

👨‍👩‍👧‍👦 Colaboración coas familias

A guía considera fundamental establecer unha relación de colaboración entre a escola e as familias, baseada na comunicación, a confianza e o intercambio de información.

Esta coordinación contribúe tanto ao benestar emocional como ao desenvolvemento integral do alumnado e permite manter unha resposta educativa máis coherente entre os diferentes contextos.

🛡️ Vulnerabilidade e benestar emocional

O manual chama tamén a atención sobre a especial vulnerabilidade que pode presentar o alumnado con TEA e a necesidade de adoptar medidas preventivas que favorezan a súa seguridade, inclusión e competencia social.

O benestar emocional debe formar parte da resposta educativa e non limitarse unicamente á intervención ante situacións problemáticas.

💬 Falsos mitos sobre o TEA

A publicación incorpora un apartado destinado a desmontar mitos e falsas crenzas arredor das persoas con TEA, co obxectivo de favorecer unha comprensión máis axustada e respectuosa da diversidade.

📘 Descargar o manual completo 🔗 Consultar a publicación da Consellería

Desde CSIF Ensino Galicia consideramos especialmente útil poñer este tipo de materiais á disposición do profesorado, xa que ofrecen orientacións prácticas para avanzar cara a centros educativos máis inclusivos e adaptados ás necesidades de todo o alumnado.

Fonte: Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional.

COMPARTIR